Wereldwijde crisis, gezamenlijke verantwoordelijkheid

Verantwoord inkopen is geen marketingkeuze, maar een voorwaarde voor menswaardig werk in wereldwijde kledingketens. Daarnaast zorgt verantwoord ondernemen voor weerbare handelsketens, dat is ook voor bedrijven van groot belang in tijden van crisis.

Stijgende energieprijzen, duurdere grondstoffen en verstoorde logistiek raken bedrijven wereldwijd. Nederland en Europa nemen beschermende maatregelen voor huishoudens en ondernemingen aan deze kant van de keten. In productielanden als Cambodja ontbreken zulke vangnetten grotendeels.

Kledingfabrieken werken daar met lage marges en hebben daardoor beperkte financiële buffers. Wanneer kledingmerken hun orders verplaatsen, veranderen of annuleren, worden de gevolgen direct afgewenteld op werknemers.

De kosten van de crisis schuiven naar beneden in de keten – naar mensen die voorheen ook al nauwelijks konden rondkomen.

Programmacoördinator voor de textielsector Isabelle de Lijser van CNV Internationaal en onze lokale vakbondspartners zien dat de impact op werknemers snel toeneemt:

De stijgende brandstofkosten raken arbeiders het hardst maar ook voedselprijzen zijn enorm toegenomen. Terwijl de kosten van levensonderhoud blijven stijgen, dalen de lonen. Kledingarbeiders werken steeds minder uren. Wie er iets van zegt is de eerste die ontslagen wordt.  

Door brandstoftekort leggen fabrieken de productie stil, zonder loondoorbetaling of ontslagvergoeding.

 Lonen worden te laat, te laag of helemaal niet uitbetaald.

De positie van werknemers wordt steeds onzekerder door ontslagen, kortere werkweken,  en  informalisering van werk. Het gevolg is dat het steeds moeilijke wordt om een leefbaar loon te verdienen.

Migranten lopen extra risico op inkomensverlies en uitbuiting.

Deze situatie vergroot de mondiale ongelijkheid en ondermijnt de arbeidsrechten van werknemers in de kledingindustrie die economisch van groot belang is in landen als Vietnam, Bangladesh en Cambodja. 

Het ondersteunen van productielocaties in crisistijd is niet alleen een kwestie van solidariteit, maar ook van gezond ondernemerschap. Merken die hun leveranciers nu overeind houden, investeren in stabiele productie, vakbekwame werknemers en betrouwbare leveringszekerheid op de lange termijn. 

Door op tijd te betalen, eerlijke prijzen te hanteren en kosten niet af te wentelen, voorkomen bedrijven faillissementen, productiestops en verlies van expertise. Dat verkleint de risico’s op verstoringen, reputatieschade en langdurige kosten in de toekomst. 

Verantwoord inkopen is daarmee geen kostenpost, maar een strategische investering in veerkrachtige en duurzame ketens.

Goedkope kleding heeft vaak een verborgen prijs. Achter lage prijzen schuilen werknemers die de klappen van crises opvangen.

Consumenten kunnen merken aanspreken, vragen stellen over eerlijke lonen en verantwoorde inkoop, en kiezen voor bedrijven die transparant zijn en hun verantwoordelijkheid nemen.

Door merken te laten weten dat uitbuiting onacceptabel is, versterken consumenten de positie van werknemers wereldwijd. Solidariteit stopt niet voor de kassa.

Wanneer bedrijven en overheden nu tekortschieten, worden mondiale crises structureel afgewenteld op de meest kwetsbaren in de keten. Dat is onrechtvaardig en maakt productieketens instabiel en onhoudbaar. Wereldwijde crises vragen om gezamenlijke verantwoordelijkheid - van producenten, kledingmerken, vakbonden en overheden hier én in productielanden.