Inkoop met impact: Zo maak je als publieke organisatie écht verschil

De brochure is een initatief van Fair Trade en is ontwikkeld samen met Future Up (voorheen MVO Nederland) met steun van CNV Internationaal, Fair Wear, FNV en Solidaridad. 

Het resultaat is een toegankelijk hulpmiddel dat inkopers, aanbestedingsadviseurs en beleidsmakers ondersteunt om duurzame ambities om te zetten in concrete stappen.

Koffie uit Honduras, bedrijfskleding uit Bangladesh, hout uit Indonesië, bananen uit Ecuador, laptops uit China. Kijk je wel eens waar het kopje koffie, de bedrijfskleding of de laptop in jouw organisatie precies vandaan komt en of dat fair trade is?

Zonder dat we het ons realiseren gebruiken we dagelijks producten en voedingsmiddelen waarbij tijdens de productie mensenrechtenschendingen voorkomen. 

Publieke inkoop heeft grote invloed. Overheden besteden jaarlijks miljarden en bepalen daarmee mede de arbeids- en milieustandaarden in wereldwijde ketens. Achter producten als bedrijfskleding, koffie, ICT of catering schuilen risico’s zoals lage lonen, slechte arbeidsomstandigheden en milieuschade. Steeds meer organisaties willen hun inkoopkracht inzetten om dit te verbeteren, maar vragen blijven: waar begin je, welke eisen zijn haalbaar en hoe werk je samen aan echte impact?

Inkoop met impact biedt daarop praktische antwoorden.

De brochure geeft een stap-voor-stap aanpak voor verantwoord inkopen: van risicoanalyse tot duurzame criteria en monitoring. Daarnaast bevat de gids:

• Nieuwe praktijkvoorbeelden, zoals eerlijke bedrijfskleding bij Heigo, koffie met leefbaar inkomen bij DJI en regeneratieve landbouw bij Vitam.
   
• Concrete tips en checklistvragen van o.a. Wageningen University & Research.
   
• Inzichten van experts zoals RVO, Pure Africa, Peeze en Future Up.
   
• Heldere uitleg over due diligence, certificering en de rol van publieke inkoop in eerlijke ketens.

De gids Inkoop met Impact is nuttig voor iedereen in de publieke sector die met inkoop, beleid of aanbestedingen werkt:

• inkopers, 
• contractmanagers, 
• duurzaamheidsadviseurs en 
• gemeenteraadsleden.

Ook organisaties die hun MVOI-beleid willen versterken vinden in deze brochure een praktische leidraad.

Om maatschappelijk verantwoord inkopen te stimuleren heeft het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in januari 2021 een Nationaal Plan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) gepubliceerd. Hiermee worden alle overheden gestimuleerd hun inkoopkracht in te zetten voor het realiseren van de maatschappelijke doelen in het fysieke en het sociale domein.

Eén van de zes punten die in dit plan centraal staan, is het voldoen aan de InternationaleSociale Voorwaarden (ISV), ook wel ketenverantwoordelijkheid genoemd. 

Deze ISV dragen bij aan het waarborgen van arbeidsnormen, beschermen van mensenrechten en het voorkomen van milieuvervuiling in internationale ketens.

De groeiende aandacht voor ketenverantwoordelijkheid zien we niet alleen terug bij aanbestedingen. In het algemeen wordt van bedrijven steeds meer verwacht duurzaam en verantwoord te ondernemen. Dit blijkt ook uit ontwikkelingen op wetgeving op dit gebied. 

Aangezien het niet altijd eenvoudig is aan de slag te gaan met Internationale Sociale Voorwaarden (ISV) en Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) heeftFairtrade Nederland samen met vakbonden, NGO’s en andere duurzaamheidsinitiatieven een brochure gemaakt om alle (publieke) organisaties, gemeenten en andere openbare lichamen te ondersteunen bij hun duurzame en eerlijke inkoop. 

Met deze brochure kun je concreet aan de slag en kun je er zelf voor zorgen dat binnen jouw inkoop er alles aan gedaan wordt om mensenrechten te borgen. Je vindt er best practices binnen de volgende producten/productcategorieën: 

• bedrijfskleding (teelt & productie), 
• catering (warme dranken & bananen), 
• papier, 
• ICT, 
• natuursteen, 
• tropisch hout en 
• palmolie.

Uiteraard komen ook de Sustainable Development Goals (SDG’s), de Internationale Sociale Voorwaarden (ISV), Human Rights Due Diligence (HRDD), United Nations Guiding Principles (UNGP’s) en de OESO-richtlijnen aan bod .