Digitale verschuiving in gendergerelateerd geweld
Ook in Ivoorkust uit gendergerelateerd geweld op het werk zich steeds meer via digitale middelen. Uit informele gesprekken met werknemers blijkt echter dat er een hardnekkig stilzwijgen heerst over dergelijk geweld, juist ook wanneer het online plaatsvindt.
Dit gebeurt in een context waarin professionele praktijken snel veranderen door digitale ontwikkelingen, terwijl preventie- en begeleidingskaders moeite hebben om deze veranderingen bij te houden. De kennis van hulpverleningsmogelijkheden en gespecialiseerde instanties is beperkt, waardoor de effectieve toegang tot bescherming beperkt blijft.
" In onze gesprekken met de leden van onze vakbond hebben we gemerkt dat veel van onze leden problemen hebben met het gebruikmaken van de beschikbare rechtsmiddelen in geval van gendergerelateerd geweld",
merkt Dofra SEKONGO op, lid van het bestuur van CISL Dignité, partnervakbond van CNV Internationaal in Ivoorkust, die eraan toevoegt dat
"Zonder deze informatie kunnen slachtoffers niet naar de juiste hulpstructuren worden geleid. Daarom hebben we tijdens de Orange the World campagne tegen gendergerelateerd geweld, niet alleeen gegevens verzameld maar ook een bewustmakingscampagne georganiseerd".
Een innovatieve aanpak
In december 2025, ter gelegenheid van de 16 dagen van activisme tegen gendergerelateerd geweld, startte CISL-DIGNITÉ een actie-onderzoeksproject. Het doel was het documenteren van de vormen van geweld die werknemers ervaren en tegelijkertijd hun kennisniveau over bestaande begeleidingssystemen te beoordelen.
Projectcoördinator Cyriaque GAHA legt uit hoe het initiatief tot stand kwam:
"We hadden bewijs nodig om de realiteit die onze leden ervaren duidelijk te maken. Voorheen konden we niet duidelijk maken wat de omvang van het probleem was. We wisten niet dat er een groot gebrek aan informatie was bij werknemers over de mogelijkheden voor bescherming en het tegengaan van gendergerelateerd geweld.
"Ik ontving elke dag berichten, op alle uren. Zelfs toen ik het nummer blokkeerde, gebruikte hij een ander. Het hield nooit op."
"De berichten begonnen als complimenten, werden toen opdringerig en bedreigend. Ik was bang om mijn telefoon te openen."
Gebruikte methode voor gegevensverzameling
Wat betreft de methodologie voor het verzamelen van gegevens, werd het digitale instrument, de vragenlijst ingevuld via Google Form, ontworpen in samenwerking met de projectcoördinator van CNV Internationaal, de vrouwencommissie en het nationale secretariaat dat verantwoordelijk is voor communicatie.
De vragenlijst werd verspreid via WhatsApp en Facebook, de favoriete kanalen voor vakbonds- en professionele communicatie in Ivoorkust. Er is gekozen voor anonieme reacties om de drempel zo laag mogelijk te maken en de vertrouwelijkheid te garanderen ", legt Dofra SOKENGO, Nationaal Secretaris verantwoordelijk voor communicatie bij CISL Dignité.
Resultaten
Het onderzoek vond plaats tussen 4 en 9 december 2025. Gedurende zes dagen namen meer dan 135 werknemers deel aan de gegevensverzameling. Hierdoor hebben we rechtstreeks informatie kunnen verzamelen .
"Ik ontdekte dat privéfoto's die ik naar één persoon had gestuurd, circuleerden in verschillende WhatsApp-groepen. Ik voelde me verraden en vernederd. Mijn collega's hadden deze foto's allemaal eerder gezien dan ik. Ik wist niet wat ik moest doen op het werk"
"Mijn WhatsApp-account was gehackt. De persoon nam contact op met al mijn contacten om geld te vragen en deed alsof hij mij was."
Uit de resultaten blijkt een hoge mate van blootstelling aan digitaal geweld en pesterijen. De overgrote meerderheid van de respondenten zei dat ze op de hoogte waren van situaties van online geweld in hun professionele of persoonlijke omgeving.
"Hij publiceerde leugens over mij in een chatgroep van collega's en superieuren. Mijn reputatie werd binnen een paar uur vernietigd."
"Ze deelde screenshots van onze privégesprekken met spottend commentaar. Dit werd openlijk gedeeld op Facebook."
De anonieme getuigenissen beschreven verschillende vormen van geweld:
- herhaaldelijke pesterijen door berichten,
- verspreiding van afbeeldingen zonder toestemming,
- hacken van accounts,
- publieke vernedering en
- pogingen tot financiële afpersing.
Deze situaties zijn gemeld door mensen in allerlei beroepen en posities, wat laat zien dat een bepaalde professionele status geen extra bescherming biedt.
"Ik had wel gehoord van hotlines, maar ik kende ze niet. En zelfs als ik ze kende, reageren ze dan wel op digitaal geweld? Kunnen ze me echt helpen? Deze informatie moet regelmatig worden gedeeld in onze vakbonden, op onze werkplekken.
Een van de belangrijkste uitkomsten is dan bijna driekwart (75%) van de respondenten zegt niet te weten bij welke instantie ze terecht kunnen of welke nummers ze moeten bellen in geval van gendergerelateerd geweld. Dit wijst op een groot gebrek aan bewustzijn en het ontbreken van een duidelijke aanpak, ondanks de inspanningen van de vakbond en de Ivoriaanse overheid.
Nieuwe aanpak van de vakbond
Dankzij dit initiatief heeft vakbond Dignité haar aanpak van de strijd tegen gendergerelateerd geweld kunnen ontwikkelen. De vakbond is veel meer structureel bezig met actief luisteren, bewijs verzamelen en begeleiden naar concrete oplossingen.
Het gebruik van digitale technologie heeft het melden van gevoelige informatie aangemoedigd. Dankzij deze aanpak is de vakbond beter in staat om risico's objectief te signaleren en haar communicatie en ondersteuningsmechanismen aan te passen.
Geleerde lessen
Dit initiatief toont aan dat preventieve acties het meest doeltreffendst zijn wanneer bewustmaking wordt gecombineerd met de verspreiding van informatie over richtlijnen en voorzieningen. Digitale anonimiteit is een relevante hefboom voor het documenteren van geweld dat vaak niet zichtbaar is en voor het versterken van het vertrouwen van werknemers in de vakbond.
De ervaring leert ook dat de vakbond haar manier van werken steeds moet blijven aanpassen bij moderne digitale middelen om relevant te blijven in de werkomgeving.
Vervolgacties
Vanaf 2026 wil vakbond Dignité systematisch informatie over gespecialiseerde hulpverlening en hulplijnen opnemen in al haar campagnes. Met steun van CNV Internationaal zal de organisatie ook digitale meldings- en verwijzingsmechanismen ontwikkelen en regelmatig enquêtes houden over gendergerelateerd geweld.
Doel van deze aanpak van CNV Internationaal is het verbeteren van de toegang tot bescherming, het versterken van de impact van vakbondsacties op basis van betrouwbare informatie en het bijdragen aan een inclusieve sociale dialoog, waarbij werknemers zelf betrokken zijn.
Sturen op verandering
Dignité is een van de belangrijkste vakbonden in Ivoorkust. De ondersteuning door CNV Internationaal is gericht op het versterken van de capaciteit van vakbondsorganisaties en het bevorderen van werknemersrechten in Ivoorkust.
Dit verhaal van verandering laat zien vakbonden dankzij het gebruik van digitale middelen vakbonden meer kunnen beteken voor werknemers in geval van gendergerelateerd geweld.
Fair Impact Programma
CNV Internationaal zet zich in om de dialoog tussen werknemers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden te bevorderen. Samen streven we naar een wereld waarin elke werknemer profiteert van een veilige werkomgeving die bevorderlijk is voor professionele ontplooiing.
Wil je meer informatie of wil je werken met ons Fair Impact programma?
Neem dan contact met ons op:
Francisca van Dusseldorp : f.vandusseldorp@cnv.nl
Regionaal Coördinator Afrika / Focal point Gender
Publicatiedatum 09 02 2026
Senegal: Van stilte naar stem in de steengroeve 
Mijlpalen 2025
Global Rights Index registreert slechtste scores ooit