Hoe 396 dagloners hun grip op de toekomst verbeteren
Tot voor kort was het werk bij COGECA/KIRENE vooral overleven. In de steengroeve rijden zware vrachtwagens onafgebroken af en aan rijden. Explosies veroorzaken enorme stofwolken. Honderden mensen werkten tot voor kort zonder enig formeel kanaal om hun problemen en zorgen te laten horen.
Voor 2025 was meer dan de helft dagloner. Op sommige dagen telde het bedrijf meer dan 150 tijdelijke krachten in een kwetspare positie, zonder zekerheid of bescherming.
Er was geen dialoog, geen vertegenwoordiging, geen stem.
De stilte
“Voor de oprichting van de vakbond was er vrijwel geen communicatie met het management,” herinnert Demba Ndiaye Biavogui zich. Als coördinator van de personeelsvertegenwoordiging ziet hij het verschil elke dag. “We hadden geen formeel kader om met de bedrijfsleiding te overleggen.”
Misstanden waren eerder regel dan uitzondering. En vooral de dagloners bleven gevangen in een kwetsbare positie, zonder zicht op verbetering, terwijl ze dagelijks blootstonden aan stof en schadelijke deeltjes die hun longen aantasten.
De eerste vonk
In 2025 kwam er dankzij het programma met CNV Internationaal een kentering. De Union Démocratique des Travailleurs du Sénégal (UDTS) stapte naar de directie van COGECA/KIRENE met als doel de deur te openen naar sociale dialoog die tot dan toe gesloten was gebleven.
De aanpak bestond uit drie pijlers:
- Gerichte trainingen voor werknemers over sociale dialoog, onderhandelen en internationale arbeidsnormen.
- Opkomen voor de belangen van werkenden en werken aan bewustwording bij de werkgever, om te laten zien dat dialoog geen bedreiging is, maar een motor voor stabiliteit en productiviteit.
- Begeleiding bij het creëren van een representatief orgaan dat uitmondde in de oprichting van SUTIMEXS – de allereerste vakbond binnen het bedrijf.
Groen licht
Afgelopen jaar kregen de werknemers voor het eerst de kans om zelf hun stem te laten horen.
Het management gaf groen licht voor de oprichting van SUTIMEXS. Vervolgens organiseerde het bedrijf — voor het eerst in zijn geschiedenis — vrije verkiezingen voor personeelsvertegenwoordigers.
Veertien werknemers werden gekozen om het college te vormen: zeven vertegenwoordigers en zeven plaatsvervangers. Een mijlpaal.
En met die verkiezingen kwam iets dat jarenlang ontbrak: een erkend kader voor onderhandelingen.
Er werd eindelijk gesproken over lonen, arbeidsomstandigheden, en vooral over de dringende veiligheidsproblemen die in de steengroeve levenslange gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.
De communicatie met de directie verbeterde merkbaar. Niet perfect, maar er was voor het eerst een brug.
De verandering
Vandaag dag telt het bedrijf nog maar 27 dagloners. Waar er vroeger meer dan 150 werknemers in onzekerheid leefden, kondigde de directie nu aan dat deze laatste groep binnenkort vaste contracten krijgt.
Voor Moussa Diop, programmacoördinator voor CNV Internationaal bij UDTS, is dat precies waar sociale dialoog toe dient:
“Onze ondersteuning geeft werknemers weer hoop dat ze kunnen werken in een bedrijf waar hun rechten worden gerespecteerd.”
In totaal profiteren 396 werknemers nu van een structuur die hen beschermt. Er werken slechts 4 vrouwen, ook zij zijn betrokken en betalend lid zijn van de vakbond, hoewel ze nog niet vertegenwoordigd zijn in het bestuur.
Het sociale klimaat is rustiger geworden, wat gunstiger omstandigheden creëert voor een constructieve dialoog en de geleidelijke verbetering van de productiviteit.
Over gezondheid en veiligheid op het werk zegt hij:
"Werknemers zijn bij hun werk in hoge mate blootgesteld aan schadelijke stoffen. Bedrijven zorgen nog steeds onvoldoende voor preventiemaatregelen en beschermingsmiddelen. De vakbond heeft deze risico's opgenomen in haar eisen en vraagt om meer aandacht voor gezondheid en veiligheid op de werkplek"
Deze verbetering is het resultaat van zowel initiatieven die het bedrijf heeft genomen voordat de vakbond werd opgericht, als van het momentum dat door de vakbond is gegenereerd. De vakbond heeft de collectieve waakzaamheid versterkt en de eisen rond respect voor status, rechten en arbeidsomstandigheden gestructureerd.
Moussa Diop, programma- en projectcoördinator bij de UDTS, legt de missie van de organisatie als volgt uit:
"Onze steun is gericht op het versterken van de sociale dialoog en het creëren van effectievere communicatiekanalen tussen werknemers en management. Dankzij de begeleiding vanuit het programma van CNV Internationaal hebben we de werknemers van COGECA/KIRENE weer hoop gegeven dat ze in een bedrijf kunnen werken waar hun rechten worden gerespecteerd
Het verhaal is nog niet af
De uitdagingen zijn niet verdwenen. Een vast contract betekent nog niet automatisch een correcte behandeling. Verschillen in beloning en bescherming bestaan nog steeds. En directe toegang tot de diretie blijft voor vertegenwoordigers beperkt.
Ook de participatie van vrouwen vraagt om versterking; Zij zijn vooral vertegenwoordigd in administratieve functies en zijn daardoor minder zichtbaar in de vakbondsstructuren.
Toch is één ding zeker: de dynamiek is veranderd.
De werknemers hebben nu een platform dat onderhandelt, bijstuurt en opkomt voor hun rechten.
Sociale dialoog als hefboom voor duurzame ontwikkeling
De oprichting van SUTIMEXS is niet alleen belangrijk voor dit éne bedrijf. Het creëert een precedent in de Senegalese mijnbouw- en winningssector:
Dit verhaal laat zien de sociale dialoog, mits goed ondersteund en gestructureerd, een duurzame hefboom is voor het verbeteren van de arbeidsomstandigheden en het versterken van de rechten van werknemers.
Draag ook bij
CNV International zet zich in om de dialoog tussen werknemers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden te bevorderen. Samen streven we naar een wereld waarin elke werknemer profiteert van een veilige werkomgeving die bevorderlijk is voor professionele ontplooiing.
Wil je als internationaal bedrijf meer informatie of wil je werken met ons Fair Impact programma in Afrika?
Neem dan contact met ons op
Francisca van Dusseldorp : f.vandusseldorp@cnv.nl
Wil je zelf ons werk steunen? Kijk hier hoe
Publicatiedatum 12 02 2026
Van ontheemding naar empowerment: De strijd van vrouwen in de toeleveringsketen van nikkel
Inkoop met impact: Zo maak je als publieke organisatie écht verschil
Mijlpalen 2025