DonerenNieuwsbrief
HomeOns werk

Hoogspanning in Cambodja rond minimumloon

Nieuws

Driekwart Nederlanders wil geen …

Lees meer

In Cambodja lopen de spanningen tussen werkgevers en vakbonden rond de verhoging van het minimumloon op. De regering dreigt met arrestaties van vakbondsleiders.

De onderhandelingen die al maanden aan de gang waren, zijn afgebroken nadat het adviescomité een verhoging van 5 dollar voorstelde. C.CAWDU, de onafhankelijke textielbond die partner is van CNV Internationaal, voert de druk op. “Als we geen respons krijgen en er komt geen oplossing voor het minimumloon, gaan we staken.”

Minimumloon niet voldoende
Het huidige minimumloon in de textielsector in Cambodja bedraagt 50 dollar, zo’n 40 euro, per maand. Dit loon is de laatste vijf jaar onveranderd gebleven. De moordende competitie tussen de fabrieken die kleding produceren voor grote merken als Nike, GAP en Levis zet een enorme druk op de arbeidsvoorwaarden.
Volgens een onafhankelijk onderzoeksinstelling is het huidige minimumloon van 50 dollar onvoldoende om te overleven. Werkneemsters zijn genoodzaakt steeds langere uren te kloppen, met alle gevolgen van dien voor hun familiale en sociale leven. Anderen zitten voortdurend in de schulden, want ze moeten lenen om rond te komen. Veel families beknotten op gezonde voeding en gezondheidszorg.  Keo Samphors, een 28-jarige textielarbeidster getuigde in de krant Cambodia Daily: “Met mijn huidige loon kan ik geen eten of medische zorg betalen; Ik kan zelfs mijn kinderen niet naar school sturen.”

De besprekingen rond een verhoging van het minimumloon zijn al sinds begin 2010 aan de gang. Het is het Labor Advisory Committee (LAC) die het ministerie van Arbeid advies dient te geven rond het minimumloon. In dit Cambodjaanse Advies Comité zitten 14 regeringsafgevaardigden en 7 vertegenwoordigers van zowel werkgevers als werknemers. In februari legden de vakbonden hun voorstel op tafel. Gesteund door een studie van het Cambodjaans Ontwikkelingsinstituut , stelden ze een verhoging tot 93 dollar (74 euro) voor. De onderzoekinstelling heeft berekend dat met die loonstijging, werkgevers nog steeds een winstmarge van 31% behouden. Het rapport staaft ook met cijfers dat sinds 2004 de productiviteit in de textielsector voortdurend gestegen is, met slechts een kleine terugval bij de start van de economische crisis.

De consumenten zouden een loonsverhoging evenmin in de portemonnee voelen. Het loonaandeel in de prijs van een t-shirt is ontzettend klein, slechts 0,2%. Zelfs al zouden de lonen van de arbeidsters verdubbelen, zou dit nog geen euro extra aan de kassa betekenen.

C.CAWDU neemt het voortouw
Het vakbondsvoorstel van een verhoging van het minimumloon tot 93 dollar (74 euro) viel niet in goede aarde. De werkgevers steigerden, maar kwamen met geen cijfers of een poging tot compromis over de brug. Eind juni besloot de eerste minister Hun Sen dan maar zelf een aanbeveling te doen. Hij stelde een verhoging van 5 dollar voor, 55 dollar (43 euro) per maand dus als nieuw minimumloon. De vakbonden bleven bij hun oorspronkelijk voorstel van 93 dollar per maand... voor even. Onder druk brak het gemeenschappelijke vakbondsfront.

Op 8 juli was er een stemming binnen het adviescomité LAC. Inzet van de stemming was de verhoging van het minimumloon met 5 dollar. De regeringsgezinde vakbonden, ook wel gele vakbonden genoemd, steunden dit voorstel. De onafhankelijke vakbond C.CAWDU, lid van de vakcentrale CLC die de partner is van CNV Internationaal, kantte zich tegen dit voorstel.
C.CAWDU vertegenwoordigt 50.000 werknemers uit de sector en trok van meet af aan het vakbondsfront en het standpunt dat het minimumloon verhoogd moet worden tot 93 dollar (74 euro) om effectief de basisbehoeften van een doorsnee Cambodjaans gezin te kunnen dekken. In Cambodja zijn er weinig echt onafhankelijke vakbonden. De regering- of werkgeversgezinde ‘bonden’ maken het werk en de onderhandelingspositie van  de werkelijke werknemersorganisaties er niet makkelijker op.

Vastberadenheid groot
Maar de wilskracht en de vastberadenheid bij de leiding en de militanten van C.CAWDU is bijzonder groot. Op 25 juli slaagden ze al in om een massabijeenkomst in de hoofdstad Phnom Penh te organiseren om hun eisen kracht bij te zetten. Met deze actie wilden ze hun eisen voor betere arbeidsvoorwaarden voor alle werknemers met concreet een gegarandeerd verhoogd minimumloon kracht bijzetten.
Niet alleen textielarbeidsters waren op het appel. C.CAWDU kreeg de steun van boeren, bouwvakkers, taxichauffeurs en ambtenaren. Vele van hen zijn aangesloten bij de bonden die samen met C.CAWDU de vakcentrale Cambodja Labour Confederation (CLC) vormen. Al van bij de start van de actie trachtte de politie de bijeenkomst te verhinderen, ondanks het feit dat bijeenkomsten en demonstraties een democratisch recht zijn in Cambodja. Ze hield actievoerders tegen en belette de toegang tot het Wat Botum Park waar de actie gepland was.

Staken als het moet
Het blijft niet bij deze ene actie. Voorzitter Ath Thorn van de vakbondskoepel CLC kondigde op een persconferentie al aan dat ze blijven strijden voor een degelijke loonsverhoging. “Als we geen respons krijgen en er komt geen oplossing voor het minimumloon, gaan we staken.” CLC kondigde een algemene staking af voor 13 tot 18 september.
In een televisieboodschap volgende op hun persconferentie liet een regeringsvertegenwoordiger optekenen dat “de regering juridische acties overweegt”. “De vakbondsleiders verstoren de openbare rust ” en betekenen een “werkelijke bedreiging voor de werkgelegenheid in de textielsector”, kunnen we lezen in de krant Cambodia Daily. Als de staking effectief zou doorgaan, zal de overheid niet twijfelen de onrustzaaiers een halt toe te roepen door ze te arresteren en in de gevangenis te zetten. 

Om de actie van onze partner in Cambodja te ondersteunen, stuurt het CNV net als de vakbondscollega’s van het Belgsiche ACV en Wereldsolidariteit brieven naar het Cambodjaanse Ministerie van Arbeid, de eerste minister en de voorzitter van de werkgeversfederatie. Ook de komende weken blijven we de situatie op de voet volgen.

Athit Kong, algemeen secretaris van C.CAWDU, bekijkt het van de positieve kant. In een mailtje aan de collega’s in Brussel schrijft hij vrolijk: “Hello friends, are you all back from holiday? How was that? Ok, let’s hit the road now together.”

Dit artikel is grotendeels gebaseerd op een bericht van onze Belgische collega van het ACV, Azië-medewerker Jessie van Couwenberghe, die net als het CNV nauwe contacten onderhoudt met de CLC. 

Publicatiedatum 31 08 2010