vakbondsvrijheid

Lid worden van een vakbond en het oprichten van een vakbond is een fundamenteel mensenrecht. Het recht op vakvereniging stelt werknemers in staat zich te organiseren en collectief in gesprek te gaan met hun werkgever.

In Nederland heeft vakbondsvrijheid ons veel voorspoed gebracht. De vrijheid om met elkaar te bekijken hoe de sector kan groeien door goede cao-afspraken te maken, waarin de belangen van zowel werknemers als werkgevers tot hun recht komen. Maar ook de vrijheid om als maatschappelijke organisatie met de overheid mee te denken over betere economische en sociale wetgeving.


Hindernissen

Jammer genoeg komen werknemers in veel landen allerlei hindernissen tegen als ze zich proberen te organiseren. Ook werkgevers zijn hierbij niet bij gebaat. CNV Internationaal zet zich samen met internationale bedrijven en partnerorganisaties in om vakbondsvrijheid wereldwijd te vergroten.

Internationale toeleveringsketens van bedrijven

Ook wie werkt bij een bedrijf met buitenlandse vestigingen of productielocaties kan bijdragen aan vakbondsvrijheid wereldwijd. Steeds meer bedrijven hebben een internationale toeleveringsketen. Vakbondsvrijheid is een belangrijke voorwaarde als het gaat om internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

5 vragen over vakbondsvrijheid

Wat is vakbondsvrijheid eigenlijk?

In Nederland is het eenvoudig om een vakbond op te richten. Al sinds de Grondwet van 1848 erkennen wij het recht op vereniging. In de huidige Grondwet is dit artikel 9, ‘Vrijheid van vergadering en betoging’. In Nederland bestaan bovendien geen regels die het oprichten van een vakbond in de weg staan. Er zijn ook geen regels die het vakbondswerk zelf bemoeilijken. 

Als er geen sprake is van vrijheid van vakvereniging, zijn werkenden in feite aan hun lot overgelaten. Werkgevers hebben dan alle macht om te bepalen onder welke condities en tegen welke voorwaarden (zoals lonen en werktijden) werknemers hun werk moeten doen. Als individu is het moeilijk hier tegenin te gaan of verandering in aan te brengen. 

Wat zijn de voordelen voor werknemers?

Als vakbonden vrij en onafhankelijk kunnen functioneren, kan dat het begin zijn van
verbetering. Dankzij een vakbond:

  • Ontstaat ruimte voor dialoog die kan leiden tot daadwerkelijke veranderingen op fabrieks-,
    sector- en nationaal niveau
  • Worden onderhandelingen gestart met werkgevers(verenigingen) over collectieve
    arbeidsvoorwaarden zoals loon, vergoedingen, werktijden en rusttijden
  • Kunnen leden een beroep doen op arbeidsrechtelijke bijstand en advies
  • Wordt de naleving van werknemersrechten gemonitord en worden leden beschermd

Wat zijn de voordelen voor werkgevers?

Vrijheid van vereniging bevordert de betrokkenheid van werknemers bij het bedrijf. Dat is ook
positief voor bedrijven.

  • Vakbondsvrijheid zorgt voor minder conflicten op de werkvloer, ook tussen werknemers en
    management
  • De arbeidsproductiviteit neemt toe
  • De vakbond is de spreekbuis van de werknemers. Het gesprek met de vakbond levert een
    bedrijf informatie op over wat leeft onder het personeel
  • Een bedrijf dat vakbondsvrijheid en arbeidsrechten serieus neemt, zal eerder te boek komen
    te staan als ‘goed bedrijf’. Dit maakt het verkrijgen van investeringen - nu investeerders ook
    steeds vaker op sociale duurzaamheidscriteria letten - makkelijker

    Hoe is vakbondsvrijheid geregeld?

    Het organiseren in vakbonden is een fundamenteel arbeids- en mensenrecht. Officieel heet dit ‘Het Recht op Vakvereniging’. Ook heeft ieder mens het recht om collectief te onderhandelen over arbeidsvoorwaarden. Dat is vastgelegd in internationale en nationale wet- en regelgeving. Voorbeelden zijn de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie of de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen (zie ook pagina 11 voor meer informatie).

    In de praktijk is de situatie echter genuanceerder. Vrijheid van vakvereniging is vaak in de wet wel geregeld maar schort het aan de naleving. De oorzaken hiervan zijn divers; van politieke tot culturele oorzaken en alles wat daar tussenin zit.

    Wat zijn yellow unions (gele bonden)? 


    Een Yellow Union (gele bond) is een vakbond die is opgericht door een overheid of werkgever,
    of die onvoldoende onafhankelijk is van een werkgever. Door met deze bedrijfsvakbond of
    schijnvakbond een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) af te sluiten en andere vakbonden
    uit te sluiten van de onderhandelingen, kan het recht op collectief onderhandelen feitelijk
    ongedaan worden gemaakt.


FACTS  &  Figures

In 9 landen ...

... zijn vakbondsleden vermoord vanwege hun vakbondswerk in 2017.
(Brazilië, China, Colombia, Guatemala, Guinee, Mexico, Niger, Nigeria en Tanzania).

In 92 landen ...

.... is het het voor een deel van de werkenden onmogelijk om lid te worden van een vakbond of om een vakbond op te richten.

In 114 landen ...

... zijn  collectieve onderhandelingen niet of niet voor iedereen toegestaan.

In 59 landen ...

... staan werkenden bloot aan bedreigingen en fysiek geweld. In deze landen worden regelmatig vakbondsleden gekidnapt. Dit een stijging van 25% afgelopen 2 jaar.


Cookies op cnvinternationaal.nl

Deze website maakt gebruik van cookies. Wat betekent dit?

Wij gebruiken cookies om het gebruiksgemak voor onze bezoekers te verhogen en een gepersonaliseerd ervaring te bieden aan elke gebruiker. Door middel van cookies onthouden we uw voorkeuren en meten we gebruikersinteractie. Een cookie kan geen persoonlijke informatie bevatten, zoals een telefoonnummer of e-mailadres, zodoende kunnen cookies dus niet gebruikt worden voor ongevraagde telemarketing of e-mail nieuwsbrieven. Meer informatie over cookies vindt u in ons cookie beleid.

Ik ga akkoord