Leefbaar loon - Thema's - CNV Internationaal

Leefbaar loon

 

Een leefbaar loon is essentieel in de strijd tegen armoede, ongelijkheid en kinderarbeid. 

Wereldwijd zijn er miljoenen werkende armen. Mensen die hard werken, maar toch niet genoeg verdienen om in de basisbehoeften van henzelf en hun kinderen te kunnen voorzien.

In veel ontwikkelingslanden werken mensen  daarom structureel veel te lange dagen voor extra geld, of ze hebben er een tweede of derde baantje bij. Maar dan nog is er vaak niet genoeg geld voor eten en onderdak, voor scholing of om medische kosten te kunnen betalen. En als volwassenen in een gezin geen leefbaar loon verdienen, groeit de kans  op kinderarbeid. Een kind kan dan niet naar school gaan, omdat het moet werken.

In veel landen zijn geen afspraken over minimumloon of  het minimumloon is zo laag dat mensen er niet van kunnen leven. 

CNV Internationaal zet zich in voor een leefbaar loon voor iedereen, omdat dit een mensenrecht is. Dit doen we door het gesprek hierover aan te gaan met alle betrokken partijen in de landen zelf en in de keten: lokale vakbonden, overheden, fabrieken, eigenaren van mijnbouw- en landbouwbedrijven en internationale bedrijven die producten lokaal inkopen.

Lees meer over onze voorstellen:

Het betrekken van lokale vakbonden in leefbaar loon interventies is wat ons betreft cruciaal om tot een duurzame oplossing te komen, want vakbonden hebben een belangrijke rol in onderhandelen van cao's en minimumlonen.

Misverstand

Een minimumloon is niet hetzelfde als een leefbaar loon. Hier zijn veel misverstanden over.

Een (wettelijk) minimumloon wordt door de overheid vastgesteld, en is lang niet altijd van voldoende niveau. Onder leefbaar loon verstaan we het bedrag dat noodzakelijk is voor een werknemer om in de basisbehoeften te voorzien, voor zichzelf en voor zijn of haar gezin. Je moet ervan kunnen eten bijvoorbeeld, je kinderen naar school sturen en gezondheidszorg kunnen betalen.

Veel werkenden maken te lange dagen en werkweken omdat ze met een ‘gewone’ werkweek financieel niet uitkomen. Het uurloon is te laag en van een leefbaar loon is daarom bij lange na geen sprake. Als ouders te weinig betaald krijgen, ligt bovendien het risico van kinderarbeid op de loer. Bijvoorbeeld in de suikersector, waar vaak de hele familie meewerkt om in het levensonderhoud te kunnen voorzien.

 

Kijk de vlog waar in Maurice van Beers en Isabelle van CNV Internationaal vertellen over leefbaar loon voor werknemers op de suikerrietplantages.

Ook zie je vaak dat vrouwen (maar ook mannen) geen vaste contracten of helemaal geen contract krijgen. Omdat ze geen zekerheid hebbben op werk,  zullen ze niet snel onderhandelen over een eerlijk loon.

In de meest schrijnende situaties worden werknemers gedwongen het werk tegen een lage (uitgestelde) betaling te doen. Vooral bij migranten die bijvoorbeeld ook afhankelijk zijn van een bedrijf voor hun woonvoorziening, zie je deze vormen van verkapte dwangarbeid vaker. Soms zelfs met het innemen van een paspoort, zodat de werknemer niet weg kan. 

Rol van de vakbond

Onafhankelijke vakbonden kunnen onderhandelen met werkgevers over een leefbaar loon.

Sommige bedrijven verwijzen in hun maatschappelijk verantwoord ondernemen beleid (mvo-beleid) of gedragscode naar minder veeleisende lokale wetten en gebruiken; deze dienen dan als richtlijn voor het bedrijfsbeleid. Hierdoor kunnen er tussen de landen waarin een bedrijf opereert grote verschillen ontstaan in de toepassing van het beleid.

Bovendien meten lokale overheden soms met twee maten. Ze hebben leefbaar loon erkend als noodzaak, maar creëren ook vrijhandelszones (exportproductiezones) om de economie te stimuleren. Hier hebben internationale bedrijven veel speelruimte, maar onafhankelijke vakbonden geen toegang. Daarmee  is de controle op leefbaar loon ver te zoeken.

Flexwerkers

Ook geldt het omschreven beleid en loon in een bedrijf vaak alleen voor vaste werknemers. Dus niet voor flexwerkers en uitzendkrachten.  Terwijl een bedrijf in zijn personeelsbeleid kan opnemen dat er gelijk loon voor gelijk werk betaald moet worden voor alle werknemers, ongeacht de contractvorm.

Richtlijnen, verdragen en beleid

Guiding Principles on business and human rights (UN)
In internationaal verband is afgesproken dat overheden de mensenrechten –en dus arbeidsrechten- moeten beschermen en dat bedrijven ze moeten respecteren.

OESO Richtlijnen
OESO Richtlijnen hoofdstuk 5: Werkgelegenheid en Arbeidsverhoudingen

Universele verklaring van de Rechten van de Mens, artikel 23
Volgens artikel 23 van de Universele verklaring van de Rechten van de Mens heeft eenieder heeft recht op arbeid, op vrije keuze van beroep, op rechtmatige en gunstige arbeidsvoorwaarden en op bescherming tegen werkloosheid:

  • Eenieder, zonder enige achterstelling, heeft recht op gelijk loon voor gelijke arbeid
  • Eenieder die arbeid verricht, heeft recht op een rechtvaardige en gunstige beloning, welke hem en zijn gezin een menswaardig bestaan verzekert, welke zo nodig met andere middelen van sociale bescherming zal worden aangevuld

Verdragen van de International Labour Organisation (ILO)
Verschillende aspecten van vakbondsvrijheid zijn vastgelegd in diverse verdragen van de tripartite VN-organisatie voor arbeid ILO die door veel landen geratificeerd zijn. Dit zijn de belangrijkste:

De ILO werkt sinds 1999 aan de Decent Work Agenda. Inmiddels is de Decent Work Agenda in brede kring aanvaard als belangrijke strategie voor armoedebestrijding en ontwikkeling. De Decent Work Agenda is opgenomen in de Millennium Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties.

Webinar
 

Kijk de webinar over leefbaar loon voor werkenden in de suikerriet sector. Met o.a. bijdragen van Bonsucro en Platform Living Wage Financials.

Handige tools en links

Nieuws
 

Cookies op cnvinternationaal.nl

Deze website maakt gebruik van cookies. Wat betekent dit?

Wij gebruiken cookies om het gebruiksgemak voor onze bezoekers te verhogen en een gepersonaliseerd ervaring te bieden aan elke gebruiker. Door middel van cookies onthouden we uw voorkeuren en meten we gebruikersinteractie. Een cookie kan geen persoonlijke informatie bevatten, zoals een telefoonnummer of e-mailadres, zodoende kunnen cookies dus niet gebruikt worden voor ongevraagde telemarketing of e-mail nieuwsbrieven. Meer informatie over cookies vindt u in ons cookie beleid.

Ik ga akkoord