Suiker is zoet, maar het werk in de industrie is bitter - CNV Internationaal

Suiker is zoet, maar het werk in de industrie is bitter

Door: Marit Maij

Waarschijnlijk is het u niet opgevallen toen u aan het tanken was, of een printje maakte: Voor de eerste keer in de geschiedenis wordt onderhandeld over een leefbaar loon voor werknemers in de suikerrietindustrie. Deze suikerriet wordt verwerkt tot onder meer ethanol, papier en frisdrank en staat daarmee aan het begin van een wereldwijde keten waarbij vooral de VS, UK, Nederland en andere Europese landen de grote opkopers zijn.  De leidende wereldwijde certificeringsorganisatie voor de suikersector Bonsucro heeft nu de moed getoond om leefbaar loon op te nemen in haar nieuwe standaard en in te zetten op versterkte werknemersparticipatie. Een leefbaar loon is een inkomen waar je fatsoenlijk van rond kan komen. De suikerrietkapper uit Nicaragua, Guatemala en Colombia kunnen binnenkort misschien hun vaste lasten betalen van het salaris wat ze met het loodzware werk verdienen.


Dat dit groots nieuws is, getuigt hoe conservatief onderdelen van de suikerindustrie nog steeds zijn. De sector kampt met enorme problemen op het gebied van duurzaamheid. Zoals extreem lange werkdagen voor arbeiders, stukloon dat verre van een leefbaar loon is, weinig pauzes, zwaar lichamelijk werk in extreme hitte en te weinig drinkwater, waardoor talloze gezondheidsklachten zoals nierziektes bij suikerrietkappers ontstaan. En dan zijn de milieuproblemen door watergebruik en CO2-uitstoot nog niet benoemd.  Het duurde jaren voordat voorzichtig werd toegegeven dat de nierziekte, die ervoor heeft gezorgd dat vele begraafplaatsen in Nicaragua vol liggen met te vroeg gestorven arbeiders, een beroepsziekte is. Vrije en onafhankelijke vakbonden die kunnen opkomen voor de belangen van werknemers krijgen moeilijk voet aan de grond. In Guatemala, een belangrijk land voor de suikerproductie, zijn er zelfs geen vakbonden in de suikersector te vinden.

Een belangrijke motor in de innovatie van de suikersector richting een duurzame en toekomstbestendige sector is de certificeringorganisatie Bonsucro. Deze heeft sinds haar oprichting in 2007 belangrijke stappen gezet samen met de koplopers uit de sector. Het is deze organisatie die het leefbaar loon nu op de agenda heeft gezet bij de totstandkoming van een nieuwe productiestandaard. Een aanzet tot verandering in een industrie die daarnaast ook dringend vraagt om een echte sociale dialoog tussen werknemers en werkgevers.

Leefbaar loon is een ‘ no-brainer’
Het ontbreken van een leefbaar loon ligt ten grondslag aan een aantal structurele problemen. Juist doordat een regulier loon niet voldoende is om een gezin van te onderhouden moeten arbeiders gebruik maken van stukloon om voldoende inkomsten te verkrijgen. Met als gevolg een aanslag op de gezondheid van werkers door de zware arbeid van meer dan 60 uur per week en het inzetten van het hele gezin om de quota te halen met kinderarbeid als gevolg. Het wettelijk minimumloon in productielanden zou een garantie voor een leefbaar loon moeten zijn, recente onderzoeken van ngo’s laten echter zien dat in veel gevallen het minimumloon nog lang geen  leefbaar loon is. Voor de business case van Bonsucro is daarom de stap om een living wage op te nemen in de standaard

Het ontbreken van een leefbaar loon ligt ten grondslag aan een aantal structurele problemen. Juist doordat een regulier loon niet voldoende is om een gezin van te onderhouden moeten arbeiders gebruik maken van stukloon om voldoende inkomsten te verkrijgen. Met als gevolg een aanslag op de gezondheid van werkers door de zware arbeid van meer dan 60 uur per week en het inzetten van het hele gezin om de quota te halen met kinderarbeid als gevolg. Het wettelijk minimumloon in productielanden zou een garantie voor een leefbaar loon moeten zijn, recente onderzoeken van ngo’s laten echter zien dat in veel gevallen het minimumloon nog lang geen  leefbaar loon is. Voor de business case van Bonsucro is daarom de stap om een living wage op te nemen in de standaard cruciaal om geloofwaardig te blijven.  Steeds meer investeerders zullen de garantie willen dat er leefbare inkomens worden betaald in de beursgenoteerde bedrijven waarin zij investeren (de grote opkopers van suiker).  Investeerders in de agrifoodsector besteden aandacht aan het LivingWage-concept. Een voorbeeld hiervan is het Nederlandse Platform Living Wage Financials, welke bestaat uit financiële instellingen die beleggingen doen. Zij zijn begonnen om een leefbaar loon te stimuleren in de kledingindustrie en kijken nu ook naar voedselmerken en supermarkten.

Sociale dialoog = innovatie
Om echt te verduurzamen is een cultuuromslag van belang. In moderne bedrijven willen werknemers mee praten over de koers van hun bedrijf en zijn zij het die het best weten waar zaken verbeterd kunnen worden in de bedrijfsvoering omdat ze dag in en dag uit bezig zijn met hun werk en weten waarover ze het hebben. Onderdeel van een sociale dialoog is natuurlijk de vrijheid van vakbondsvereniging, het kunnen onderhandelen over collectieve arbeidsovereenkomsten maar ook het raadplegen van werknemers bij maatregelen om de gezondheid en veiligheid binnen het bedrijf te vergroten. Door het betrekken van werknemers integraal op te nemen in de bedrijfsvoering en daar ook op te monitoren wordt op een werkelijk duurzame wijze de bedrijfsvoering verbeterd en schendingen van arbeidsrechten voorkomen.  

Er zijn ook argumenten te horen dat de COVID-19 crisis juist vraagt om minder eisen, om de standaard niet te verbeteren. Met als argument: Laten we het bedrijven niet te moeilijk maken. Maar van de tachtig procent van de wereldwijde suikerproductie afkomstig van suikerriet, is nog maar hoogstens 4,5 procent duurzaam gecertificeerd. Het argument om het vooral makkelijk maken voor bedrijven om deel te nemen en dat dan komt de rest vanzelf, snijdt geen hout.

CNV internationaal is als lid van Bonsucro ervan overtuigd dat de standaard juist verbeterd moet worden. Alleen dan is de  Bonsucro standaard geloofwaardig voor  consumenten en kopers. Het is geen tijd voor business as usual, het is tijd voor echte duurzaamheid. Inzetten op een versterking van de standaard is de enige juiste weg. Maar daarvoor is solidariteit in de keten wel van groot belang. Met name van de kopers en eindgebruikers van suiker.

Meer info via deze link. 
Bijdragen aan de publieke consultatie via deze link.

Publicatiedatum: 2020-07-14

Cookies op cnvinternationaal.nl

Deze website maakt gebruik van cookies. Wat betekent dit?

Wij gebruiken cookies om het gebruiksgemak voor onze bezoekers te verhogen en een gepersonaliseerd ervaring te bieden aan elke gebruiker. Door middel van cookies onthouden we uw voorkeuren en meten we gebruikersinteractie. Een cookie kan geen persoonlijke informatie bevatten, zoals een telefoonnummer of e-mailadres, zodoende kunnen cookies dus niet gebruikt worden voor ongevraagde telemarketing of e-mail nieuwsbrieven. Meer informatie over cookies vindt u in ons cookie beleid.

Ik ga akkoord