Agostino di Giacomo Russo is in het dagelijks leven onderhandelaar bij CNV Dienstenbond. Eind november verlegde hij enkele dagen zijn werkterrein naar Macedonië om daar een bijdrage te leveren aan het verbeteren van het sociaal overleg tussen werkgevers, werknemers en andere betrokkenen in de textielindustrie. “De vraag was of ik al bij een rondetafelgesprek als CNV bestuurder een “outstanders perspective” wilde geven, vertelt Agostino.”Goed en nuttig leek mij, dus ik heb toegezegd naar Macedonië te reizen.”
Vanaf Schiphol wordt er niet rechtstreeks op Macedonië gevlogen. Ik moet dus overstappen in Boedapest. De avond voor vertrek begin ik mij toch enige zorgen te maken. Ik heb een uur de tijd om over te stappen. Als dat maar goed gaat…Voor de zekerheid bestudeer ik de plattegrond van de luchthaven van Boedapest. Maar als het moment daar is verloopt alles prima. Na de landing op de luchthaven zie ik al snel groot bord met “Transfer Passengers”. Dit bord leidt mij feilloos naar mijn overstap. Om half drie in de middag land ik op de splinternieuwe luchthaven van Skopje.
Een chauffeur met een groot bord met “Agostino CNV”, wacht me op. Spoedig bereik ik het hotel, waar ik Henrik ontmoet, hij werkt voor de Fair Wear Foundation, die bedrijven binnen de productieketen in de kledingindustrie controleert op eerlijke arbeidsomstandigheden. 
Het programma start meteen met allerlei afspraken. Ik heb een gesprek met Bijlana, zij is onze contactpersoon bij een organisatie die werkt aan versterking van instituties in het maatschappelijk middenveld. Macedonië verkeert op dat vlak nog in een opbouwfase. Als onderdeel van het voormalig Joegoslavië viel het land immers langdurig onder een communistisch regime.
De volgende dag staat het rondetafelgesprek op het programma. Maar eerst ontmoet ik 's morgens nog een medewerker van het Ministerie van Sociale Zaken. De dag ervoor was die afgezegd omdat zij eerst toestemming nodig had van haar leidinggevende. Blijkbaar is die niet gekomen, want zij wil alleen maar afspreken in een café in de buurt van het ministerie.
Daarna gaan we op weg naar het rondetafelgesprek. Doel van het gesprek is de problematiek van de lage lonen in de kledingindustrie bespreekbaar te maken. Bonden en werkgevers en andere betrokkenen krijgen de gelegenheid om elk hun visie te geven. De discussie gaat van start.
De bonden benadrukken dat werknemers recht hebben op een fatsoenlijk loon. Werkgevers zeggen dat ze dat niet kunnen betalen (sommige dingen zijn blijkbaar over de hele wereld hetzelfde). Vervolgens is aan mij de beurt om als CNV-Representative perspectief op de discussie te werpen…
Tsja…dat is nog niet zo makkelijk. Ik leg de aanwezigen uit hoe wij in Nederland de sociale dialoog hebben georganiseerd, op nationaal niveau via de vakcentrales, en op branche- en bedrijfsniveau via de bonden.
Daarnaast vertel ik over werkplezier en motivatie. Als je mensen niet genoeg betaalt om van te leven, dan neigen ze er in de regel niet toe om erg hard voor je te werken. Zaken die in ons land vanzelfsprekend zijn. Maar uit de discussie en de reacties, ook na de bijeenkomst, merk ik dit voor de Macedoniërs echt vernieuwend is.
De werkgevers, vakbonden en andere betrokken organisaties lijken in elk geval tevreden dat ze deze middag een open discussie met elkaar hebben kunnen voeren. Concrete toezeggingen zijn nog niet gedaan, maar dit is een goede start die hopelijk uiteindelijk zal leiden tot afspraken over een betere beloning van de werknemers in de kledingfabrieken.
’s Avonds maak ik kennis met collega vakbondsbestuurders uit Macedonië. Indrukwekkend om te horen dat sommige van deze mensen in het verleden gearresteerd zijn, omdat zij het werk deden wat ik dagelijks doe.
Agostino di Giacomo Russo,
Skopje, november 2011
CNV Internationaal is partner van de Fair Wear Foundation, Agostino di Giacomo Russo zal vanaf januari 2012 namens CNV Dienstenbond toetreden tot het bestuur van de Fair Wear Foundation. Deze Nederlandse organisatie controleert de productieketen in de kledingindustrie. Kledingmerken die aansluiten bij Fair Wear worden streng gecontroleerd op eerlijke arbeidsomstandigheden.
