CNV Internationaal steunt niet alleen vakbondsorganisaties in Afrika Azië en Latijns-Amerika. Ook dichterbij hebben werkenden het moeilijk, zoals in Macedonië. Waar 20% van de bevolking onder de armoedegrens leeft. En waar 35% van de beroepsbevolking werkloos is. Eind september was Slobodan Antovski van de Macedonische vakbondsorganisatie UNASM op werkbezoek bij CNV Internationaal. Hij kwam langs om de werkplannen voor komende jaren te bespreken met programmamedewerker Karen Bouwsma. Een mooie gelegenheid om hem te vragen hoe het staat met het vakbondswerk in Macedonië
Slobodan reageert met een cynisch lachje op de vraag naar de gevolgen van de crisis in zijn land. “Ach crisis, wat crisis? In Macedonië is het al 18 jaar crisis, we weten niet anders. In 1991 verklaarde Macedonië zich onafhankelijk van Joegoslavië. Die overgang veroorzaakte een toename van de armoede. Door de Balkan-oorlog en een grote stroom vluchtelingen uit Kosovo verslechterde de economische situatie nog verder. 20% van de 2 miljoen inwoners leeft onder de armoedegrens. En 35% van de beroepsbevolking is werkloos. Vooral jongeren en lager opgeleiden zijn de dupe.
Achterstallig loon
Dit voorjaar was programmamedewerker Karen Bouwsma samen met programmaleider Jan Gerrit van Norel bij de UNASM. Ze spraken toen met textielarbeiders in Gostivar die nog een half jaar loon tegoed hadden van de fabriek waar ze eerder gewerkt hadden. Hoe is het intussen met hen? Slobodan vertelt dat hij hen nog steeds begeleidt bij het zoeken van een oplossing. ‘Het ziet ernaar uit dat de fabriek een doorstart kan maken, omdat er een belangrijke nieuwe opdrachtgever is.
Probleem is echter dat de arbeiders nog steeds loon tegoed hebben. De bedrijfsbond wilde eigenlijk dat ze pas weer aan de slag zouden gaan als dat loon betaald is. Maar de vraag is hoe reëel die eis nog is, verzucht Slobodan. Het risico is dat de nieuwe opdrachtgever wegloopt als de arbeiders niet aan de slag gaan. En dan zouden er alleen maar verliezers zijn. Na overleg hebben de vrouwen nu toch besloten weer aan het werk te gaan. ’
Meer lucht voor de UNASM
CNV Internationaal heeft in Macedonië al 10 jaar contact met de Union of Independent and Autonomous Unions of Macedonia. Vooral in het begin had deze onafhankelijke democratische bond het moeilijk om zich te handhaven naast de oude communistische staatsvakcentrale CCM en was er veel politieke druk. Sinds 1997 is er gelukkig politiek gezien meer lucht gekomen. Anders dan de CCM zet de UNASM zich ook in voor mensen zonder vast werk. En dat zijn er steeds meer in Macedonië.
Toch een bond in de textielfabriek
Ook veel van de vrouwen die in de textielfabrieken werken hebben geen vaste baan. Buitenlandse (vaak Griekse) eigenaren van die fabrieken toleren geen vakbonden binnen de muren. Wat kan de UNASM dan nog betekenen? Via regionale kantoren proberen we toch dichtbij de werknemers te staan. Bij een textielfabriek in Prilep was het verboden om lid te zijn van de vakbond. Sinds we daar een regiokantoor geopend hebben voelen werknemers zich sterker en zekerder. Nu is 95% van de arbeiders toch lid geworden. De fabriekseigenaar kon hen moeilijk allemaal de laan uitsturen. Dus heeft hij de bond geaccepteerd en nu is er goed overleg mogelijk.
Beter functioneren met intensieve begeleiding
Komende jaren is Macedonië een focusland voor CNV Internationaal. Slobodan is blij met die intensieve samenwerking: “Het is hard nodig dat we onze interne structuur versterken. Traditioneel vakbondswerk binnen de bedrijven is lang niet altijd meer mogelijk. Steeds minder mensen hebben vast werk. Het is geweldig dat we met steun van CNV Internationaal 5 regionale kantoren kunnen opstarten om hen dichtbij met raad en daad te kunnen bijstaan."
“Het gaat dus niet alleen om de financiële steun”, benadrukt Slobodan, “ Dankzij CNV Internationaal pakken we ons werk veel beter aan dan vroeger. We maken nu werkplannen die concreter gericht zijn op verbetering. En dankzij training van bestuurders kunnen we ook de uitvoering beter begeleiden.”
24 september 2009
Interview Corita Johannes
