In 2011 zijn al minstens 10 vakbondsmensen in Guatemala vermoord. Reden voor CNV Internationaal om een protestactie op te starten die inmiddels ook actief wordt ondersteund door Amnesty International. Op 9 december, vlak voor Mensenrechtendag overhandigt CNV-voorzitter Jaap Smit de handtekeningen aan de ambassadeur van Guatemala in Nederland. Ook in Guatemala zelf heeft een CNV vertegenwoordiger de handtekeningen symbolisch overhandigd. Er zijn net verkiezingen geweest. Dus het is een goed moment om samen met onze partnerorganisatie CGTG het gesprek aan te gaan met de winnende partij.
Woensdagochtend, 8 uur, Guatemala-stad. Samen met Victoriano, bestuurder van onze partnerorganisatie CGTG, stap ik het partijkantoor binnen van de Partido Patriota. Dit is de partij die de verkiezingen van afgelopen 6 november heeft gewonnen in Guatemala. Het gebouwtje – een woonhuis – is in de partijkleur oranje geschilderd. Er heerst een bedrijvige, optimistische sfeer. Overal zitten groepjes mensen bij elkaar, bezig om de nieuwe plannen van de regering uit te werken. Carlos Contreras, toekomstig Minister van Arbeid en Sociale Zaken in de nieuwe regering van ex-militair Otto Perez Molina, komt met dynamische stap op ons afgelopen en schudt ons joviaal de hand. De CGTG en Carlos Contreras kennen elkaar al uit het verleden, dat vergemakkelijkt het gesprek dat we even later voeren.
Een nieuwe regering, een nieuwe wind?
Een bougainville-bloem dwarrelt door een openstaand raam naar binnen. De Minister in spé vertelt gedreven over de nieuwe wind die gaat waaien binnenkort, als de Partido Patriota het roer over gaat nemen van de huidige regering. Er zal afgerekend worden met degenen die zich niet aan de arbeidswetgeving houden. De sociale dialoog op verschillende niveaus zal eindelijk realiteit worden. En er zal werkgelegenheid gecreëerd worden om de explosieve groei van de informele sector tegen te gaan. Feit is echter dat de arbeidsrechtenschendingen dagelijks toenemen, met name in de textiel- en in de exporterende agrarische sector. Feit is ook dat de tegenstellingen in de samenleving steeds groter worden. Maar dat doet hem niet twijfelen aan zijn toekomstig succes.

Ik overhandig hem de poster met daarop een deel van de ruim 3000 handtekeningen die CNV en Amnesty International verzamelden om de zorg te uiten richting de Guatemalteekse regering over de vele vakbondsmoorden in Guatemala. In de afgelopen vijf jaar zijn 57 vakbondsmensen om het leven gebracht vanwege hun vakbondsactiviteiten, 7 van hen waren lid van onze partnerorganisatie CGTG.
De toekomstige Minister neemt de poster met handtekeningen in ontvangst. Hij belooft woord te houden en zich in te zetten voor vakbondsvrijheid en vrijheid van collectieve onderhandelingen, zodat deze moorden niet meer zullen voorkomen. Ik geef hem een klein delftsblauw bordje en kijk hem vriendelijk doch indringend aan. Hopelijk herinnert dit hem aan de gedane belofte, als straks de werkelijkheid toch weerbarstiger blijkt…
Weblog 2 Op bezoek bij de arbeidsinspectie
Woensdagmiddag, 1 uur: Op het Ministerie van Arbeid en Sociale Zaken, in het centrum van de stad, praten we met het hoofd van de arbeidsinspectie. De man ziet er vermoeid uit. De omgeving oogt sjofel. Hij vertelt over het aantal arbeidsinspecteurs in het hele land, ongeveer 220.
Dagelijks worden ze gebeld om een inspectie te komen uitvoeren op plaatsen waar een schending van arbeidsrechten is gemeld. Een chronisch ontoereikend budget en gebrek aan menskracht maakt dat er vaak geen gehoor gegeven kan worden aan de verzoeken. Gebrek aan vervoersmiddelen, benzine, papier, printers etc. maakt het werk moeilijk.
De waardering is niet wederzijds
De CGTG en het hoofd van de arbeidsinspectie kennen elkaar, er blijkt waardering te zijn voor het werk van de organisatie. De CGTG neemt de arbeidsinspectie geregeld werk uit handen door snel ter plekke te zijn en mensen te adviseren, nadat zij aangifte hebben gedaan van een schending van arbeidsrechten.
De waardering is niet wederzijds. Mocht de arbeidsinspectie al ter plekke verschijnen, zo zegt vakbondsorganisatie CGTG, dan gebeurt het regelmatig dat inspecteurs mensen adviseren hun klacht in te trekken, ‘omdat het toch niet de moeite loont’ of om ergere problemen met de baas te voorkomen.
Weblog 3 – Ontslag op staande voet
Woensdagmiddag, 2 uur: Op de gang van hetzelfde Ministerie zitten 6 jonge mensen al verschillende uren te wachten. Ze zijn afgelopen maandag op staande voet ontslagen zijn door hun werkgever, een Koreaanse textielfabriek. De reden: ze wilden afgelopen weekend geen overuren maken. Maandag werd hen de toegang tot de fabriek geweigerd; ondanks het feit dat ze al lange tijd bij de fabriek werken. Er lijkt geen sprake van dat ze weer aan het werk kunnen.
Op advies van vakbondsorganisatie CGTG, vragen ze nu om een bezoek van de arbeidsinspectie aan de fabriek. Nu zitten ze al uren op een rijtje in de sjofele gang, wachtend tot ze geholpen worden door een arbeidsinspecteur. Helaas wordt hen gezegd, de volgende dag terug te komen. Er is niemand die hen te woord kan staan…
Voor CGTG is dit weer een nieuw geval om de tanden in te zetten. Voor de zoveelste keer wordt de strijd aangebonden tegen de rechteloosheid.
Tip: Teken ook de digitale mailactie van CNV Internationaal voor Guatemala