CNV Internationaal
rss

Arbeidsrechten

De erkenning en vooral de naleving van de rechten van werknemers ziet CNV Internationaal als centrale pijler in het internationale vakbondswerk. Deze rechten van werknemers (waaronder vakbondsrechten) noemen we ook wel internationale arbeidsnormen. Hoewel veel landen beloofd hebben deze normen te respecteren, wijst de praktijk vaak heel anders uit.

Wat zijn arbeidsnormen?
Bij de internationale arbeidsnormen gaat het bijvoorbeeld om het recht op organisatie en collectieve onderhandeling, dus het pure vakbondswerk. Maar ook het verbod op dwang- en kinderarbeid en discriminatie op de werkvloer zijn arbeidsnormen. De internationale arbeidsnormen zijn vastgesteld door de Internationale Arbeids Organisatie (ILO). De ILO is onderdeel van de Verenigde Naties.

Fundamentele arbeidsnormen
De internationale arbeidsnormen maken deel uit van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Zij vormen dus eigenlijk een nadere uitwerking van een aantal mensenrechten. Een aantal arbeidsnormen is bovendien bestempeld als ‘fundamenteel’. Dit betekent, dat landen die lid zijn van de ILO deze minimumvoorwaarden automatisch aanvaarden.

Voor wie het precies wil weten: de internationale arbeidsnormen zijn feitelijk een verzameling conventies en aanbevelingen van de ILO.

Conventies
Conventies zijn wettelijk bindende internationale verdragen. Lidstaten van de ILO kunnen deze verdragen ratificeren, waarmee zij toezeggen dat zij de bepalingen in hun eigen wetgeving willen overnemen. Aanbevelingen zijn niet-bindende richtlijnen. Vaak vormen zij een aanvulling op de conventies.

Van bedreiging tot moord
Elk land dat de ILO-verdragen ondertekent, verbindt zich aan de internationaal erkende (fundamentele) arbeidsnormen. Toch maakt CNV Internationaal zich grote zorgen over de naleving. Regelmatig ontvangt CNV Internationaal berichten over bedreigingen van vakbondsmensen. Of over werknemers die zijn ontslagen, omdat zij lid zijn van een vakbond. In Colombia, Guatemala en Honduras is zelfs moord op vakbondsmensen bijna de gewoonste zaak van de wereld.

Aandacht via schrijfacties
Wat CNV Internationaal zelf doet aan die schendingen van arbeidsrechten? CNV Internationaal vraagt bij overheden en bedrijven op verschillende manieren aandacht voor de naleving van de internationaal erkende arbeidsnormen. Zo schrijft CNV Internationaal de autoriteiten aan van landen waar deze werknemersrechten stelselmatig worden geschonden.

U kunt hetzelfde doen. Als u zich aanmeldt voor de CNV Wereldnieuwsbrief kunt u eenvoudig meedoen aan de digitale petities.

CNV Internationaal wil dat de autoriteiten er alles aan doen om in hun land de internationaal erkende rechten van werknemers na te leven. Ook wil CNV Internationaal, dat de autoriteiten daders van gewelddadige acties tegen vakbondsleiders vervolgen. Met deze protestacties oefent CNV Internationaal druk uit. Vaak met succes. Dan laat de vakbond in het betreffende land weten dat de schrijfactie heeft gewerkt. Soms komt er zelfs een belofte voor verbetering vanuit de overheid of de ambassade in Nederland.

Lobby heeft succes
Ook via lobby probeert CNV Internationaal de schending van arbeidsnormen onder de internationale aandacht te brengen. Voor werknemers in Colombia heeft deze inzet inmiddels een belangrijke stap voorwaarts opgeleverd. Op aandringen van de internationale vakbeweging bevindt zich in het land nu een permanente vertegenwoordiger van de ILO. Deze houdt de situatie nauwlettend in de gaten. Daarnaast participeert CNV Internationaal in het overleg van de Wereldbank en het Internationale Monetaire Fonds (IMF). Dat leidt ertoe, dat de arbeidsnormen steeds hoger op de internationale agenda komen.

De belangrijkste arbeidsrechten

Er zijn internationaal afspraken gemaakt over de rechten van werknemers (waaronder vakbondsrechten). Dit noemen we ook wel internationale arbeidsnormen. Hoewel veel landen beloofd hebben deze normen te respecteren, wijst de praktijk vaak heel anders uit.

Om welke rechten gaat het dan?

10 belangrijke arbeidsrechten

  1. Beschermen van universele mensenrechten van werknemers en van de mensen in de gemeenschap waarbinnen het bedrijf werkt.

  2. Vrijheid voor werknemers om zich te laten vertegenwoordigen en zich te organiseren in een vakbond. Daar waar vakbonden officieel niet erkend worden, faciliteert de werkgever andere vormen van onafhankelijke organisatie en vertegenwoordiging van werknemers. (ILO verdrag 87)

  3. Het recht op collectieve onderhandelingen; vertegenwoordigers van werknemers moeten in staat gesteld worden te onderhandelen en met de besluitvormers te overleggen. (ILO verdrag 98, aangevuld met 135, OESO-richtlijnen IV, art. 8)

  4. Werknemers moeten een vrije keuze hebben voor het werk; bijdragen aan het uitbannen van alle vormen van slavernij en gedwongen arbeid. (ILO verdragen 29 en 105)

  5. Geen kinderarbeid. Niet aannemen van kinderen onder de leerplichtleeftijd (in ieder geval niet kinderen van 15 jaar of jonger, in sommige landen een uitzondering met 14 jaar) en participeren in en bijdragen aan trajecten om bestaande werkende kinderen uit de arbeidssituatie te halen en onderwijs te laten volgen. (ILO verdrag 138 en 182 en OESO-richtlijnen)

  6. Niet discrimineren tussen werknemers. (ILO verdragen 100 en 111)

  7. Het uitbetalen van een leefbaar loon. Dat wil zeggen een loon waarmee je in de basisbehoeften voor een gemiddeld gezin kan voldoen. (ILO verdragen 26 en 131)

  8. Het waarborgen van veilige en gezonde werkomstandigheden voor werknemers. (ILO verdrag 155 en aanbeveling 164)

  9. Het hanteren en waarborgen van een maximaal aantal werkuren, in principe niet meer dan 8 uur per dag, 48 uur per week, geen excessieve overuren. (ILO verdrag 1)

  10. Het bieden van arbeidszekerheid. (ILO Tripartite Declaration of Principles Concering Multinational Enterprises art. 24-28)

De volgende 5 normen zijn belangrijke aanvullende werknemersrechten

  • Het beschikbaar stellen aan werknemers van relevante training. (ILO Tripartite Declaration art. 29-32)

  • Het recht op indiening en behandeling van klachten, zonder het risico hiervoor gestraft of gediscrimineerd te worden. (ILO Tripartite Declaration art. 57 en 58)

  • Het recht op tijdige informatievoorziening bij o.a. reorganisaties, collectief ontslag en afvloeiingsregelingen.(OESO-richtlijnen IV, art. 6)

  • De werkgever mag niet dreigen met bijvoorbeeld verplaatsing van het bedrijf bij uitoefening van het recht op organisatie. (OESO-richtlijnen IV, art. 7)

  • Waar mogelijk moet lokaal personeel worden aangesteld en opgeleid en mogen geen minder gunstige lonen en arbeidsvoorwaarden worden gehanteerd als vergelijkbare werkgevers in het gastland. (OESO-richtlijnen IV, art. 4a en IV, art.5)
Twitter