Van alle landen waar CNV Internationaal onafhankelijke vakbonden steunt, neemt Cuba een  bijzondere plaats in. Onafhankelijk vakbondswerk is verboden en vrijwel onmogelijk. Sinds de arrestatie van 75 vakbondsleden, journalisten en andere dissidenten op 18 maart 2003 probeert het CNV hen op alle mogelijke manieren te steunen en vrij te krijgen. Tot op heden zitten 55 van hen nog steeds vast.

Vakbondsleider Pedro Pablo Alvarez is voorjaar 2008 vrijgelaten. Maar zes andere vakbondsleiders zitten inmiddels al zes lange jaren gevangen. Horacio Julio Piña Borrego, Victor Rolando Arroyo Carmona, Adolfo Fernandez Sainz, Alfredo Felipe Fuentes, Luis Milan Fernandez en Blas Girardo Reyes Rodriguez, waren in 18 maart 2003 onder de groep van 75 dissidenten die werden opgepakt. De 6 vakbondsleiders werden gearresteerd vanwege hun activiteiten voor de onafhankelijke vakbondsorganisatie CUTC. Na schijnprocessen zijn zij veroordeeld tot tientallen jaren gevangenisstraf. De omstandigheden in Cubaanse gevangenissen zijn verschrikkelijk.

Moeizame communicatie
De Cubaanse vakbondspartner van CNV Internationaal is de CUTC. Het contact dat in 1999 tot stand kwam, is nooit makkelijk geweest. Om het werk van de Cubaanse vakbondscollega’s te ondersteunen, moet steeds alle voorzichtigheid in acht worden genomen. Lees hieronder een terugblik van de afgelopen jaren.

Acties stoppen als de laatste gevangene is vrijgelaten
In februari 2008 is vakbondsleider Pedro Pablo Alvarez 'vrijgelaten', maar hij mag niet in zijn land blijven. De Cubaanse autoriteiten zetten hem direct op het vliegtuig naar Spanje, waar hij nu in ballingschap leeft. Hoe zwaar Alvarez het mentaal en fysiek ook gehad heeft in de gevangenis, hij peinst niet over opgeven. 'Vanuit Spanje blijf ik mij inzetten voor gewone werkende mensen in Cuba.' 

Buitenlandse investeringen
Buitenlandse investeerders dansen volgens Alvarez nog steeds volledig naar het pijpen van de regering. In Cuba kunnen ze alleen joint ventures vormen met Cubaanse overheidsbedrijven. De regering selecteert de werknemers. Alvarez: ‘Het grootste gedeelte van het salaris dat de werknemers in deze joint ventures verdienen, gaat naar de staat. Dat is tegen alle internationale arbeidsrechten in. Buitenlandse investeerders verdienen over de rug van de Cubaanse werknemer hun geld. Bovendien worden de joint ventures streng gecontroleerd.

Brede handelsmissies
Alvarez zou graag zien dat handelsmissies uit Nederland breed samengesteld zijn uit politiek, vakbonden en bedrijven. Eind jaren negentig was dat het geval. Onder toenmalig staatssecretaris van economische zaken Ybema waren het zowel bedrijven als vakbonden die de mensenrechtensituatie in Cuba aan de orde stelden en met dissidente groeperingen praatten. ‘Op dit moment is geld verdienen de belangrijkste norm’, concludeert de verbannen vakbondsleider.

Acties stoppen pas als gevangenen vrij zijn
Het CNV is ervan overtuigd dat zij de strijd niet mag opgeven. “De acties stoppen pas als de gevangenen zijn vrijgelaten. Het is belangrijk dat wij ons blijven inzetten voor vreedzame verandering op Cuba. Want het terugtreden van Fidel Castro heeft nog niet geleid tot werkelijke verbetering van de leefomstandigheden en naleving van de werknemersrechten op Cuba. Al zijn bijvoorbeeld mobiele telefoons en computers nu wel te koop. Vrijwel geen Cubaan is in staat die te betalen. Ook zijn er maar weinig mensen die toegang tot internet hebben.

Arrestatiegolf maart 2003
Op 18 maart 2003 de dag waarop in Irak de oorlog begint, nemen de Cubaanse autoriteiten 75 dissidenten (zoals journalisten en vakbondsmensen) gevangen. Binnen slechts enkele dagen worden zij veroordeeld tot gevangenisstraffen tot wel 25 jaar.

Belastend materiaal
Bij de arrestatiegolf gaat het er niet zacht aan toe. Bij de inval in de woningen van de vakbondsbestuurders zijn de mensen urenlang gescheiden van elkaar vastgehouden. De staatsveiligheidsdienst registreert alles wat aanwezig is en neemt al het zogenaamde ‘belastende’ materiaal (van papieren tot typemachines) mee. De vakbondsmensen worden opgepakt, waarna elk bezoek aan de gevangenis onder streng toezicht van de veiligheidsdienst plaatsvindt. Tijdens deze bezoeken mag niets worden besproken, zelfs niet door de advocaten.

Schijnprocessen 
Bij de processen krijgen de advocaten slechts enkele uren voor de zitting de stukken en zij mogen maar kort met de verdachten praten. De opgeroepen getuigen en beschuldigingen stellen niets voor. Alles wijst op schijnprocessen, maar dat ontgaat de internationale autoriteiten. Immers, op dat moment zijn alle ogen gericht op de oorlog in Irak. Waarschijnlijk is de arrestatiegolf dan ook bewust gepland; Cuba mikt op zo min mogelijk internationale aandacht. CNV Internationaal start een lobby voor de vrijlating van de vakbondsgevangen .

Cuba-demonstratie
Precies een jaar na de arrestatiegolf (18 maart 2004) vindt de eerste Cuba-demonstratie plaats, voor de ambassade in Den Haag. Het CNV zoekt daarvoor de samenwerking met Pax Christi. De demonstratie veroorzaakt veel ophef en leidt zelfs tot vragen in de Tweede Kamer. Toevallig of niet, omstreeks deze tijd worden enkele dissidenten vrijgelaten. De officiële reden is hun gezondheidstoestand. Onder hen is één CUTC-bestuurder. Elk jaar rond 18 maart organiseren de organisaties van het Cuba-platform een demonstratie. Want we mogen de gevangenen niet vergeten!

BN-ers adopteren gevangenen
De strijd voor de vrijlating van de Cubaanse gevangenen vereist een lange adem. Elk jaar op 18 maart herdenkt het CNV (samen met organisaties als IKV Pax Christi, CLAT Nederland en Glasnost in Cuba) de arrestatie. In 2006 start op die dag een adoptieactie. Bekende Nederlanders adopteren elk een Cubaanse dissident. CNV-voorzitter René Paas neemt vakbondsleider Alvarez onder zijn hoede, die dan nog 22 jaar moet uitzitten. Ook cabaretier Freek de Jonge kiest een dissident en datzelfde doen Kamerleden, europarlementariërs, schrijvers en journalisten. Het Nederlandse publiek wordt gevraagd om wereldliteratuur te doneren (iets wat verboden is op Cuba). Reizigers worden opgeroepen om deze boeken mee te nemen naar Cuba en af te geven bij bibliotheken. 

De witte vrouwen van Cuba
In 2007 richt de demonstratie zich vooral op de Damas de Blanco. Dit zijn de echtgenotes van de dissidenten. Iedere zondag maken zij – in het wit gekleed – na de kerkdienst een tocht door Havana. Dit leidde in 2006 al tot een internationale award, in 2007 vestigt het CNV alle aandacht op hen.